AFI Awards 2025: Lista najlepszych filmów i seriali roku
Grudzień to tradycyjnie początek sezonu nagród filmowych, a jednym z najważniejszych przystanków w drodze po Oscary jest ogłoszenie listy Amerykańskiego Instytutu Filmowego. 4 grudnia 2025 roku AFI przedstawiło swoje prestiżowe zestawienie dziesięciu najlepszych filmów i seriali mijającego roku. Tegoroczna edycja AFI Awards przyciąga uwagę nie tylko zróżnicowanym doborem tytułów – od wielkich blockbusterów po kino autorskie – ale również dramatycznym kontekstem politycznym związanym ze zdobywcą nagrody specjalnej, irańskim reżyserem Jafarem Panahim.
Poniżej omawiamy pełną listę wyróżnionych produkcji oraz przybliżamy kulisy kontrowersji wokół twórcy thrillera „To był zwykły przypadek”.
Najlepsze filmy 2025 roku według AFI – pełna lista
Amerykański Instytut Filmowy stawia na różnorodność, doceniając zarówno gigantyczne widowiska, jak i kameralne dramaty. W zestawieniu TOP 10 filmów 2025 roku (ułożonym alfabetycznie) znalazły się produkcje, które zdefiniowały kinowy krajobraz ostatnich dwunastu miesięcy. Na liście nie zabrakło powrotu do świata Pandory oraz nowych interpretacji klasyki literatury.
Oto 10 najlepszych filmów roku 2025 wg AFI:
- Avatar: Fire and Ash
- Bugonia
- Frankenstein
- Hamnet
- Jay Kelly
- Marty Supreme
- One Battle After Another
- Sinners
- Train Dreams
- Wicked: For Good
Obecność takich tytułów jak Avatar: Fire and Ash czy Wicked: For Good potwierdza, że kino rozrywkowe wciąż trzyma się mocno, jednak uznanie dla One Battle After Another wskazuje na silną pozycję kina autorskiego w nadchodzącym wyścigu oscarowym.
Najlepsze seriale 2025 – co warto nadrobić?
Równie emocjonująco prezentuje się lista telewizyjna. Wśród wyróżnionych seriali znalazły się zarówno kontynuacje hitów, jak i zupełnie nowe formaty, które podbiły serca widzów i krytyków. Fani Gwiezdnych Wojen oraz ambitnego sci-fi mają powody do zadowolenia.
Lista 10 najlepszych seriali 2025 wg AFI:
- Adolescence
- Andor
- Death by Lightning
- The Diplomat
- The Lowdown
- The Pitt
- Pluribus
- Severance
- The Studio
- Task
Specjalna Nagroda AFI dla Jafara Panahiego – o czym jest film „To był zwykły przypadek”?
Poza głównymi listami, AFI przyznało w tym roku Nagrodę Specjalną (Special Award). Otrzymał ją film It Was Just an Accident(pol. To był zwykły przypadek), którego reżyserem jest irański dysydent Jafar Panahi. Produkcja ta nie kwalifikowała się do głównego zestawienia ze względu na swój międzynarodowy charakter, jednak Instytut uznał ją za dzieło o wybitnym znaczeniu kulturowym i artystycznym.
O czym opowiada film? To był zwykły przypadek to thriller moralny inspirowany osobistymi doświadczeniami reżysera z niesławnego więzienia Evin. Fabuła skupia się na postaci Vahida, mechanika, który rozpoznaje mężczyznę będącego jego dawnym oprawcą i torturującym go w więzieniu. Film, zrealizowany w tajemnicy przed irańskimi władzami, opowiada o grupie byłych więźniów, którzy decydują się porwać domniemanego kata. Obraz ten zdążył już zdobyć Złotą Palmę w Cannes, a także triumfował na gali Gotham Awards, zdobywając statuetki za reżyserię, scenariusz i najlepszy film międzynarodowy. Francja oficjalnie zgłosiła go jako swojego kandydata do Oscarów.
Jafar Panahi skazany na więzienie – polityczny kontekst nagrody
Decyzja AFI o wyróżnieniu Panahiego ma silny wydźwięk polityczny, zwłaszcza w świetle wydarzeń z początku grudnia 2025 roku. Zaledwie kilka dni przed ogłoszeniem listy AFI, 1 grudnia, irański sąd rewolucyjny wydał zaoczny wyrok na reżysera.
Panahi został skazany na rok więzienia, dwuletni zakaz podróżowania oraz zakaz działalności w organizacjach społecznych i politycznych. Oficjalnym powodem jest „propaganda przeciwko reżimowi”. W momencie ogłoszenia wyroku artysta przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie promował swój film i odbierał nagrody Gotham. Mimo grożącego mu niebezpieczeństwa i wcześniejszych odsiadek (w 2010 i 2022 roku), reżyser zapowiedział powrót do ojczyzny, podkreślając, że jego twórczość jest solą w oku tamtejszych władz.
Oficjalne uhonorowanie laureatów AFI Awards, w tym odważnego twórcy z Iranu, odbędzie się podczas uroczystego lunchu 9 stycznia 2026 roku w Los Angeles.
